မေမေတို့ ကလေးကို ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်တတ်စေဖို့ သင်ပေးထားသင့်တဲ့အရာ (၅)ခု

0
62

ကြၽန္မတို႔ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ ကေလးေတြဟာ လူႀကီးမိဘေျပာစကားကို နားေထာင္ရမယ္၊ မိဘဆုံးျဖတ္တာကို လိုက္နာရမယ္၊ ကေလးကို ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခြင့္ မေပးတာ စတဲ့ ေရွး႐ိုးစြဲေတြေၾကာင့္ ကေလးေတြဟာ မိဘအေပၚအရမ္းမွီခိုလြန္းၿပီး ကိစၥတစ္ခုခုဆိုရင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မခ်တတ္တာ၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႔ ခ်ီတုံခ်တုံျဖစ္ေနတာ၊ မိဘေတြ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမရွိဘဲ ကိုယ့္ရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို မယုံၾကည္တာေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။

မိဘမပါဘဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႔ မဝင့္ရဲတဲ့ကေလးဟာ အ႐ြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါ ၊လုပ္ငန္းခြင္ဝင္လာတဲ့အခါမွာလည္း ကိုယ့္ရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္အတြက္ တပါးသူဆီက အကူအညီေတာင္းရတာ၊ တစ္ခုခုဆိုရင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ရဲရဲမခ်ရဲတာ စသျဖင့္ အက်င့္ပါသြားပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို Self-confident မရွိတာေၾကာင့္ ဘဝမွာ၊ လုပ္ငန္းနယ္ပယ္မွာ ေအာင္ျမင္သင့္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ေတာ့ပါဘူး။ ငယ္စဥ္ကတည္းက မိဘေတြ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခြင့္ေပးထားတဲ့ကေလးဟာ ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ၿပီး ဘဝေအာင္ျမင္မႈေတြ ရရွိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေမေမတို႔ရဲ႕ ကေလးကို ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်တတ္ေစဖို႔ ငယ္စဥ္ကတည္းက ပ်ိဳးေထာင္ေပးသင့္တာေၾကာင့္ အႀကံျပဳခ်က္တစ္ခ်ိဳ႕ကို မွ်ေဝေပးလိုက္ပါတယ္။

ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေကာင္းေတြ ဘယ္လိုခ်မွတ္ရမလဲဆိုတာ သိတဲ့ကေလးေတြဟာ အားသာခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ျခင္း skill ဖြံ႕ၿဖိဳးျခင္းဟာ တာဝန္ယူမႈ၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေတြ ျမႇင့္တင္ေပးဖို႔ ကူညီပါလိမ့္မယ္။ ဒါေတြက တစ္ဘဝလုံးစာအတြက္ ေသခ်ာေပါက္ အရမ္းကို တန္ဖိုးရွိတဲ့ အရည္အေသြးေကာင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

(autonomous )ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ဘယ္လိုခ်မွတ္ရမလဲဆိုတာ သိဖို႔ ကေလးေတြအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ autonomous ဆိုတာ ဘာလဲ? ဒါက တစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္လမ္းၫႊန္ခ်က္အတိုင္းလိုက္ၿပီး၊ ျပင္ပက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမရွိဘဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏိုင္စြမ္းကို ေခၚပါတယ္။

ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ဖို႔ ကေလးကိုသင္ေပးတဲ့အခါမွာ ကေလးေတြဟာ ျပႆနာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းတတ္လာမယ္၊ စီမံခန႔္ခြဲတတ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ကေလးဟာ အကူအညီမလိုဘဲ ကိုယ့္ဘာသာလုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြ ရွိလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မိဘေတြဟာ ကိုယ့္သားသမီးကို စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ သူေတြ၊ လြတ္လပ္တဲ့သူေတြျဖစ္ေစခ်င္ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို တာဝန္ယူတတ္တဲ့သူလည္း ျဖစ္ေစခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအရည္အေသြးေတြက သူ႔ဘာသာ ေပၚလာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို မိဘေတြက နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ သင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တဲ့ စြမ္းရည္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရတဲ့အခါ သူတို႔မွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေလးစားမႈ (self-esteem)၊ ႏွင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈ (Self-confidence) ေတြ ရွိလာပါတယ္။ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းရတဲ့အခါ အမွားလုပ္မိမွာကို သိပ္မေၾကာက္ေတာ့ပါဘူး။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ သူတို႔မွာ ဘာက အေကာင္းဆုံးလဲ?၊ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ? ဆိုတာ အကဲျဖတ္ဖို႔ ပိုၿပီးဆႏၵရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္တတ္ေစဖို႔ ကေလးကို သင္ၾကားေပးဖို႔အတြက္ ေသာ့ခ်က္မ်ား

ကေလးကို ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ဖို႔ သင္ေပးတဲ့အခါမွာ သူတို႔ရဲ႕ အသက္အ႐ြယ္နဲ႔ ခ်င့္ခ်ိန္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ၈ႏွစ္ကေလး နားလည္မယ့္စကားကို ၃ႏွစ္ကေလးကို သြားေျပာလို႔ မရပါဘူး။ အလားတူပဲ သူတို႔ကို ဥပမာေကာင္းေလးေတြေပးဖို႔ လိုအပ္ၿပီး၊ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာျပတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

မိဘေတြ ကေလးကို သင္ေပးတဲ့အခါ အသုံးျပဳလို႔ရမယ့္ အသုံးအမ်ားဆုံး tools အခ်ိဳ႕ကေတာ့

၁။ ကေလးကို လုပ္ငန္းတာဝန္ သို႔မဟုတ္ responsibilities ေပးပါ

သူတို႔အသက္အ႐ြယ္နဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအဆင့္ေပၚမႈတည္ၿပီး ကေလးကို တခ်ိဳ႕တာဝန္ေလးေတြ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ သူတို႔ကို အျပင္သြားဖို႔ ဘယ္အဝတ္အစား ဝတ္ရမယ္ဆိုတုတာ ဆုံးျဖတ္ခိုင္းတာ၊ အ႐ုပ္ေတြကို ဖယ္ရွားခိုင္းတာ၊ အိပ္ရာကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ျပဳလုပ္ခိုင္းတာ စသျဖင့္ တာဝန္ေလးေတြ ေပးႏိုင္ပါတယ္။

၂။ ကေလးကို သူ႔ဘာသာ လုပ္ခြင့္ေပးတာ

လုပ္ေဆာင္မႈတစ္ခုကို သင့္ကေလးအား ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ရွင္းျပၿပီးတာနဲ႔ သူတို႔ကို တစ္ေယာက္တည္း ႀကိဳးစားဖို႔ အခြင့္အလမ္းေပးပါ။ မိဘအေနနဲ႔ ေဘးက သင့္ေတာ္တဲ့ ႀကီးၾကပ္မႈ ေပးဖို႔ လိုအပ္ေပမယ့္ သူတို႔ကို စမ္းသပ္မႈကို ေနရာေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
သူတို႔က ကူညီဖို႔အတြက္ အကူအညီေတာင္းရင္ သို႔မဟုတ္ သူတို႔ဘာသာ သူတို႔ မစီမံႏိုင္ေတာ့မွ အကူအညီေပးပါ။ ဥပမာ- အ႐ုပ္အသစ္တစ္႐ုပ္ ဝယ္လာတယ္ဆိုပါစို႔ ဒီအ႐ုပ္က ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္လဲဆိုတာ သူ႔တို႔ကို ရွာေဖြခိုင္းပါ။

၃။ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထုတ္ေျပာတတ္ေစဖို႔ အားေပးပါ

စကားေျပာဖို႔ သင္ယူေနတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ သူတို႔ကို ဘယ္လို ေတာင္းဆိုရမလဲဆိုတာ သင္ေပးလို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ- သူတို႔ေရဆာရင္ Water လို႔ ေျပာဖို႔ သင္ေပးတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုနည္းတူ သူတို႔ဟာ အိမ္သာသြားဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခါ (သို႔) နာက်င္မႈ ႀကဳံေတြ႕ရတဲ့အခါမွာ ေဖာ္ျပဖို႔ သင္ေပးရပါမယ္။ သူတို႔လိုခ်င္တာတစ္ခုခုရွိတဲ့အခါ သူတို႔ဘာသာသူတို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းနဲ႔ တိတိက်က် ေဖာ္ျပတတ္ေစဖို႔ ကေလးကို အားေပးျခင္းဟာ ကေလးရဲ႕ ဘာသာစကား skill ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတတ္ေစဖို႔ ကူညီေပးပါတယ္။ ပထမဦးဆုံး သူတို႔ကို သင္ေပးဖို႔ လိုအပ္ၿပီး တစ္ခုခုကို အႀကိမ္မ်ားစြာ မွန္ကန္တဲ့နည္းနဲ႔ ထပ္ခါထပ္ခါေမးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

၄။ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းဖို႔ ရွိ/မရွိ ဆုံးျဖတ္ျခင္း

ကေလးေတြဟာ တခ်ိဳ႕စဥ္းမ်ဥ္းေတြ စံခ်ိန္စံၫြန္းေတြကေန ကင္းလြတ္တယ္လို႔မဆိုလိုတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ခ်မွတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ပါ။ ဥပမာ= သင့္ကေလးက သြားမယ့္ေနရာနဲ႔ ရာသီဥတုနဲ႔ သင့္ေလွ်ာ္ေနသမွ် ကာလပတ္လုံး ဘယ္အဝတ္အစား ဝတ္ရမလဲဆိုတာ ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးေတြက ဘာစားရမလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အၿမဲတမ္း ေ႐ြးခ်ယ္မွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မိဘကဘဲ ကေလး ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ/မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ကေလးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ အာဟာရေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးရပါမယ္။

၅။ စဥ္းစားဖို႔ သူတို႔ကို Challenge လုပ္ေပးပါ

ကေလးကို ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ဖို႔ သင္ေပးတဲ့အခါမွာ ကစားခ်ိန္က အသုံးဝင္ပါတယ္။ ဥပမာ- လက္တစ္ဖက္စီမွာ မတူတဲ့ကစားစရာတစ္ခုကို ယူႏိုင္ၿပီး သူတို႔ေကာင္းေကာင္းႏွစ္သက္တဲ့အရာတစ္ခုကို ေ႐ြးခ်ယ္ဖို႔ သင့္ကေလးကို ေတာင္းဆိုႏိုင္ပါတယ္။
“သား ဘယ္တစ္ခုကို ပိုႀကိဳက္သလဲ?” (or) “ဘယ္တစ္ခုက အေကာင္းဆုံးလို႔ သားထင္သလဲ? “စတဲ့ေမးခြန္းမ်ားကို အသုံးျပဳသင့္ပါတယ္။ ဒါက သူတို႔ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်တာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေတြးဖို႔ ကေလးကို motivate(လႈံ႕ေဆာ္မႈ) လုပ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္က သင္ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို မဟုတ္ခဲ့ရင္ ၊ သူ႔ဆုံးျဖတ္ခ်က္က မွားယြင္းလွ်င္ အမွားကို ျပင္ေပးဖို႔ အလ်င္စလို မလုပ္ပါနဲ႔။ ပထမဆုံး သူတို႔ရဲ႕ အမွားေတြကို ရွင္းျပေပးရပါမယ္။
ဒါက အမွားနဲ႔ စမ္းသပ္ျခင္းရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုတာ သတိရေပးပါ။ တိုးတတ္ေစဖို႔နဲ႔ သင္ယူဖို႔အတြက္ ဆိတ္ၿငိမ္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဘယ္လိုမွ်ေဝရမယ္။ဘယ္လိုဆင္ျခင္သုံးသပ္ရမလဲဆိုတာ သိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

Lifestyle_Myanmar

LM_Nandar

ကျွန်မတို့ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ကလေးတွေဟာ လူကြီးမိဘပြောစကားကို နားထောင်ရမယ်၊ မိဘဆုံးဖြတ်တာကို လိုက်နာရမယ်၊ ကလေးကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခွင့် မပေးတာ စတဲ့ ရှေးရိုးစွဲတွေကြောင့် ကလေးတွေဟာ မိဘအပေါ်အရမ်းမှီခိုလွန်းပြီး ကိစ္စတစ်ခုခုဆိုရင် ဆုံးဖြတ်ချက်မချတတ်တာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ ချီတုံချတုံဖြစ်နေတာ၊ မိဘတွေ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမရှိဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မယုံကြည်တာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

မိဘမပါဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ မဝင့်ရဲတဲ့ကလေးဟာ အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါ ၊လုပ်ငန်းခွင်ဝင်လာတဲ့အခါမှာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် တပါးသူဆီက အကူအညီတောင်းရတာ၊ တစ်ခုခုဆိုရင် ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲရဲမချရဲတာ စသဖြင့် အကျင့်ပါသွားပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို Self-confident မရှိတာကြောင့် ဘဝမှာ၊ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှာ အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်တော့ပါဘူး။ ငယ်စဉ်ကတည်းက မိဘတွေ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခွင့်ပေးထားတဲ့ကလေးဟာ ကိုယ်သွားချင်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်နိုင်ပြီး ဘဝအောင်မြင်မှုတွေ ရရှိပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မေမေတို့ရဲ့ ကလေးကို ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချတတ်စေဖို့ ငယ်စဉ်ကတည်းက ပျိုးထောင်ပေးသင့်တာကြောင့် အကြံပြုချက်တစ်ချို့ကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

ဆုံးဖြတ်ချက်ကောင်းတွေ ဘယ်လိုချမှတ်ရမလဲဆိုတာ သိတဲ့ကလေးတွေဟာ အားသာချက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ကောင်းတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်ခြင်း skill ဖွံ့ဖြိုးခြင်းဟာ တာဝန်ယူမှု၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်တွေ မြှင့်တင်ပေးဖို့ ကူညီပါလိမ့်မယ်။ ဒါတွေက တစ်ဘဝလုံးစာအတွက် သေချာပေါက် အရမ်းကို တန်ဖိုးရှိတဲ့ အရည်အသွေးကောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

(autonomous )ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းကျောင်းနိုင်ဖို့အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ဘယ်လိုချမှတ်ရမလဲဆိုတာ သိဖို့ ကလေးတွေအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။ autonomous ဆိုတာ ဘာလဲ? ဒါက တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်းလိုက်ပြီး၊ ပြင်ပက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမရှိဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်နိုင်စွမ်းကို ခေါ်ပါတယ်။

ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်ဖို့ ကလေးကိုသင်ပေးတဲ့အခါမှာ ကလေးတွေဟာ ပြဿနာတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ဖြေရှင်းတတ်လာမယ်၊ စီမံခန့်ခွဲတတ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီထက်ပိုပြီးတော့ ကလေးဟာ အကူအညီမလိုဘဲ ကိုယ့်ဘာသာလုပ်နိုင်စွမ်းတွေ ရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘတွေဟာ ကိုယ့်သားသမီးကို စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ သူတွေ၊ လွတ်လပ်တဲ့သူတွေဖြစ်စေချင်ကြပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို တာဝန်ယူတတ်တဲ့သူလည်း ဖြစ်စေချင်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအရည်အသွေးတွေက သူ့ဘာသာ ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ကို မိဘတွေက နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ သင်ပေးဖို့ လိုအပ်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကလေးတွေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတဲ့အခါ သူတို့မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေးစားမှု (self-esteem)၊ နှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု (Self-confidence) တွေ ရှိလာပါတယ်။ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းရတဲ့အခါ အမှားလုပ်မိမှာကို သိပ်မကြောက်တော့ပါဘူး။ ယေဘုယျအားဖြင့် သူတို့မှာ ဘာက အကောင်းဆုံးလဲ?၊ ဘာ့ကြောင့်လဲ? ဆိုတာ အကဲဖြတ်ဖို့ ပိုပြီးဆန္ဒရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်တတ်စေဖို့ ကလေးကို သင်ကြားပေးဖို့အတွက် သော့ချက်များ
ကလေးကို ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ဖို့ သင်ပေးတဲ့အခါမှာ သူတို့ရဲ့ အသက်အရွယ်နဲ့ ချင့်ချိန်ပေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ၈နှစ်ကလေး နားလည်မယ့်စကားကို ၃နှစ်ကလေးကို သွားပြောလို့ မရပါဘူး။ အလားတူပဲ သူတို့ကို ဥပမာကောင်းလေးတွေပေးဖို့ လိုအပ်ပြီး၊ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောပြတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

မိဘတွေ ကလေးကို သင်ပေးတဲ့အခါ အသုံးပြုလို့ရမယ့် အသုံးအများဆုံး tools အချို့ကတော့

၁။ ကလေးကို လုပ်ငန်းတာဝန် သို့မဟုတ် responsibilities ပေးပါ
သူတို့အသက်အရွယ်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်ပေါ်မှုတည်ပြီး ကလေးကို တချို့တာဝန်လေးတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ သူတို့ကို အပြင်သွားဖို့ ဘယ်အဝတ်အစား ဝတ်ရမယ်ဆိုတုတာ ဆုံးဖြတ်ခိုင်းတာ၊ အရုပ်တွေကို ဖယ်ရှားခိုင်းတာ၊ အိပ်ရာကို သပ်သပ်ရပ်ရပ် ပြုလုပ်ခိုင်းတာ စသဖြင့် တာဝန်လေးတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်။

၂။ ကလေးကို သူ့ဘာသာ လုပ်ခွင့်ပေးတာ
လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုကို သင့်ကလေးအား ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ရှင်းပြပြီးတာနဲ့ သူတို့ကို တစ်ယောက်တည်း ကြိုးစားဖို့ အခွင့်အလမ်းပေးပါ။ မိဘအနေနဲ့ ဘေးက သင့်တော်တဲ့ ကြီးကြပ်မှု ပေးဖို့ လိုအပ်ပေမယ့် သူတို့ကို စမ်းသပ်မှုကို နေရာပေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
သူတို့က ကူညီဖို့အတွက် အကူအညီတောင်းရင် သို့မဟုတ် သူတို့ဘာသာ သူတို့ မစီမံနိုင်တော့မှ အကူအညီပေးပါ။ ဥပမာ- အရုပ်အသစ်တစ်ရုပ် ဝယ်လာတယ်ဆိုပါစို့ ဒီအရုပ်က ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲဆိုတာ သူ့တို့ကို ရှာဖွေခိုင်းပါ။

၃။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ထုတ်ပြောတတ်စေဖို့ အားပေးပါ
စကားပြောဖို့ သင်ယူနေတဲ့ ကလေးတွေအတွက် သူတို့ကို ဘယ်လို တောင်းဆိုရမလဲဆိုတာ သင်ပေးလို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ- သူတို့ရေဆာရင် Water လို့ ပြောဖို့ သင်ပေးတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
ထိုနည်းတူ သူတို့ဟာ အိမ်သာသွားဖို့ လိုအပ်တဲ့အခါ (သို့) နာကျင်မှု ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါမှာ ဖော်ပြဖို့ သင်ပေးရပါမယ်။ သူတို့လိုချင်တာတစ်ခုခုရှိတဲ့အခါ သူတို့ဘာသာသူတို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ တိတိကျကျ ဖော်ပြတတ်စေဖို့ ကလေးကို အားပေးခြင်းဟာ ကလေးရဲ့ ဘာသာစကား skill ဖွံ့ဖြိုးတိုးတတ်စေဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ ပထမဦးဆုံး သူတို့ကို သင်ပေးဖို့ လိုအပ်ပြီး တစ်ခုခုကို အကြိမ်များစွာ မှန်ကန်တဲ့နည်းနဲ့ ထပ်ခါထပ်ခါမေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

၄။ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းဖို့ ရှိ/မရှိ ဆုံးဖြတ်ခြင်း

ကလေးတွေဟာ တချို့စဉ်းမျဉ်းတွေ စံချိန်စံညွန်းတွေကနေ ကင်းလွတ်တယ်လို့မဆိုလိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်တာကြောင့်ပါ။ ဥပမာ= သင့်ကလေးက သွားမယ့်နေရာနဲ့ ရာသီဥတုနဲ့ သင့်လျှော်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဘယ်အဝတ်အစား ဝတ်ရမလဲဆိုတာ ရွေးချယ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကလေးတွေက ဘာစားရမလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အမြဲတမ်း ရွေးချယ်မှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ မိဘကဘဲ ကလေး ကြိုက်သည်ဖြစ်စေ/မကြိုက်သည်ဖြစ်စေ ကလေးဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် သင့်တော်တဲ့ အာဟာရတွေကို ထောက်ပံ့ပေးရပါမယ်။

၅။ စဉ်းစားဖို့ သူတို့ကို Challenge လုပ်ပေးပါ

ကလေးကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ဖို့ သင်ပေးတဲ့အခါမှာ ကစားချိန်က အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဥပမာ- လက်တစ်ဖက်စီမှာ မတူတဲ့ကစားစရာတစ်ခုကို ယူနိုင်ပြီး သူတို့ကောင်းကောင်းနှစ်သက်တဲ့အရာတစ်ခုကို ရွေးချယ်ဖို့ သင့်ကလေးကို တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။
“သား ဘယ်တစ်ခုကို ပိုကြိုက်သလဲ?” (or) “ဘယ်တစ်ခုက အကောင်းဆုံးလို့ သားထင်သလဲ? “စတဲ့မေးခွန်းများကို အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ ဒါက သူတို့ဆုံးဖြတ်ချက် ချတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တွေးဖို့ ကလေးကို motivate(လှုံ့ဆော်မှု) လုပ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။

ကလေးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က သင်မျှော်လင့်ထားသလို မဟုတ်ခဲ့ရင် ၊ သူ့ဆုံးဖြတ်ချက်က မှားယွင်းလျှင် အမှားကို ပြင်ပေးဖို့ အလျင်စလို မလုပ်ပါနဲ့။ ပထမဆုံး သူတို့ရဲ့ အမှားတွေကို ရှင်းပြပေးရပါမယ်။
ဒါက အမှားနဲ့ စမ်းသပ်ခြင်းရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ သတိရပေးပါ။ တိုးတတ်စေဖို့နဲ့ သင်ယူဖို့အတွက် ဆိတ်ငြိမ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဘယ်လိုမျှဝေရမယ်။ဘယ်လိုဆင်ခြင်သုံးသပ်ရမလဲဆိုတာ သိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

Lifestyle_Myanmar
LM_Nandar

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here